Psycholog

https://dziecisawazne.pl/przybij-piatke-a-nie-chowaj-sie-za-mama-jak-nie-zachecac-niesmialego-dziecka-do-kontaktu-na-sile/

https://dziecisawazne.pl/silowanki-przepychanki-zapasy-dlaczego-te-zabawy-z-rodzicem-sa-takie-wazne/

https://dziecisawazne.pl/5-fundamentow-bliskiej-relacji-z-dzieckiem/

Naśladowanie

Źródło: autilius.pl

Naśladowanie jest podstawą uczenia się oraz rozwoju. Bez niego dziecko nie jest w stanie opanować takich umiejętności jak na przykład mowa, ale też innych wzorców społecznych, czy kulturowych. Naśladowanie łączy się z wieloma czynnikami, takimi jak na przykład motywacja, pamięć, czy panowanie nad sekwencjami ruchów.

Przykłady kilku ćwiczeń naśladowczych:

1. Wybierz działanie z listy poniżej i zaprezentuj dziecku jak je wykonać.  Gdy dziecko ma problem z odtworzeniem ruchu, należy udzielić mu pomocy.

Przykłady:  – połóż palec na ustach i mów „szyyyy”,

– ustaw odpowiednio swoje usta i ręce, aby wymówić w sposób indiański „ło,ło,ło”,

-cmoknij ustami, tak jak przy pocałunku.

2.  Połóż przed dzieckiem sześć średnich kawałków plasteliny. Dla siebie przygotuj identyczny komplet. Pokaż dziecku jak wykonać miskę, później krzyż, koło, naleśnik oraz lizak. Dziecka zadaniem jest naśladowanie wykonywanych czynności.

3. Przygotuj zdjęcia, obrazki lub figurki zwierząt. Wskaż pierwsze zwierzę i powiedz jaki ruch wykonuje to zwierzę, np. „ptak fruwa”. Wykonaj ruch, a następnie zachęć do tego dziecko.

4. Usiądź z dzieckiem przy stole. Podawaj dziecku proste sekwencję do wykonania, takie jak na przykład:

                               – dotknij drzwi i podejdź do stołu,

                               – zamknij drzwi i usiądź na krześle,

                               – zapukaj w stół, a następnie zapukaj do drzwi itd.

5. Przygotuj garnek i drewnianą łyżkę. Taki sam zestaw przygotuj dla siebie. Uderzaj w garnek równym umiarkowanym tempem. Zadaniem dziecka jest naśladowanie rytmicznego stukania. Zmieniaj szybkość uderzeń i obserwuj dziecko, które ma za zadanie podążać i naśladować uderzenia.

Polecam Państwu świetną stronę, w której nagrane są proste ćwiczenia dotyczące naśladowania ruchów, np. naśladowanie sekwencji czynności, naśladowanie ruchów z użyciem przedmiotów, naśladowanie motoryki dużej.

https://edu.dalejrazem.pl/nauka-nasladowania-sekwencji-ruchow-z-uzyciem-przedmiotow

Źródło:

Schopler E., Lansing M., Waters L., Ćwiczenia edukacyjne dla dzieci autystycznych, Wyd. GWP, Gdańsk 1994.

Opracowała:

Elżbieta Jaracz – psycholog

Uważność i relaksacja

Dbanie o emocje nasze oraz naszych dzieci jest rzeczą bardzo ważna, szczególnie w tym okresie. Często towarzyszy nam stres spowodowany obecną sytuacją, niewiadomą co będzie dalej. Stres jak każda z naszych emocji jest potrzebna, gdyż pełni ważną funkcje w naszym życiu. Podczas, gdy nasz organizm dostrzega jakieś wyzwanie, gdy staje przed obliczem wyzwania uruchamia właśnie stres. Stres z kolei ocenia zagrożenie i włącza odpowiednią reakcję ucieczki lub ataku. Ze stresem trzeba nauczyć się żyć. Oczywiście stres przewlekły może mieć negatywne skutki związane z funkcjami poznawczymi, percepcją itp. Zadaniem nas jako dorosłych jest nauczenie naszych dzieci radzić sobie z tą emocją. Możemy tego dokonać przez prezentowanie naszym pociechom odpowiednich wzorców zachowań lub też przez nauczenie ich odpowiednich technik relaksacyjnych.

Stres można pokonać przez:

– skupienie się na czymś innym,

– skupienie na swoich emocjach i odczuciach,

– próba walki ze stresem,

– akceptacja stresu.

Stres mogą zmniejszyć:

– techniki relaksacyjne,

– bliskość z drugim człowiekiem,

– przyroda,

– zwierzęta,

– odpowiednia dieta,

– śmiech, zabawa,

– ruch,

– odpoczynek dl mózgu,

– zmiana nastawienie.

Chciałabym skupić się na relaksacji i coraz bardziej rozpowszechnianej uważności, która obejmuje nie tylko dorosłych, ale i dzieci.

Relaksacja.

Jedną z głównych technik relaksacyjnych i chyba najbardziej znanych są techniki oddechowe. Są one bardzo wartościowe, ponieważ oddech jest naszym odruchem pierwotnym. Oddechu tak jak i innych technik należy się nauczyć. Na każde ćwiczenie przeznaczajmy od 3 do 5 minut dziennie. Nie więcej.

Metoda 4 -7 – 8

Pozwólmy dziecku usiąść lub wygodnie położyć się.

Licząc do 4 dziecko bierze głęboki wdech nosem,

licząc do 7 wstrzymuje oddech,

licząc do 8 wydycha powietrze ustami.

Balonowe oddychanie

W tym ćwiczeniu chodzi o to, aby oddychać przeponą. Oddychanie przeponowe jest bardzo pożądane i zdrowe. Jest to tak zwane głębokie oddychanie, które relaksuje, uśmiecha ból
i pozwala się uspokoić.

W prezentowanym ćwiczeniu pozwólmy również dziecku położyć się lub wygodnie usiąść, koniecznie z prostymi plecami. Zadaniem dziecka jest położenie jednej ręki na przeponie,
a drugiej na klatce piersiowej. Następnie dziecko bierze głęboki wdech nosem, a my oraz dziecko uważnie obserwujemy, która dłoń unosi się w górę. Jeśli ta, położona na brzuchu oznacza to, że oddech wykonany był za pomocą przepony.

Uważność.

Trening uważności w ostatnim czasie staje się coraz bardziej popularny. Chcemy uczyć nasze dzieci, a także nas samych na zwracanie uwagi na nasze bezpośrednie doświadczenie
w chwili obecnej. Jest to trening, który uczy nas skupiania się na tym co jest tu i teraz. Uważność tak samo jak relaksacja, a może nawet bardziej wymaga treningu, gdyż tylko
z pozoru wydaje się łatwa. Trening uważności można praktykować z dziećmi już od 4 roku życia.

Skanowanie ciała.

Dziecko może wygodnie się położyć. Ćwiczenie polega na tym, aby skupić się na własnym ciele. Analizować co po kolei czują, czy bolą itp. stopy i po kolei pozostałe części ciała.

Zabawa 5 rzeczy

Ćwiczenie polega na tym, że rodzic zadanie dziecku następujące pytania, a dziecko na nie odpowiada.

5 rzeczy, które możesz zobaczyć                                                      – w lesie

4 rzeczy, które możesz usłyszeć                                                       – w zoo

3 rzeczy, które możesz poczuć (dotykiem)                                       – w przedszkolu

2 rzeczy, które możesz poczuć (węchem)                                         – w domu babci

1 rzecz, którą możesz posmakować                                                  – u koleżanki/kolegi

                                                                                                          – na wakacjach

                                                                                                          – w trakcie świąt

 To samo inaczej

Dziecko bierze dowolny przedmiot i zastanawia się jak przedmiot wygląda, gdy patrzy:

– przez lupę,

– przez lunetę,

– z zawiązanymi oczami,

– poznając stopami,

– poznając wszystkimi zmysłami.

Dodajmy również do tego ćwiczenia nasza rozmowę z dzieckiem.

Polecam Państwu jeszcze trzy bardzo wartościowe pozycje książkowe dotyczące wyżej opisanego tematu oraz link do kanału, w którym znajdziecie Państwo filmiki dotyczące relaksacji J

https://www.youtube.com/results?search_query=uwa%C5%BCno%C5%9B%C4%87+i+spok%C3%B3j+%C5%BCabki+

Źródło:

Gmitrzak D., Trening Relaksacji. Jak uwolnić się od stresu, lęku i depresji, Warszawa 2017.

Notatki własne z Webinarium pt.: Dbanie o emocje i relaksacja dla dzieci i dorosłych, prowadzone przez Joanne Węglarz.

Opracowała:

Elżbieta Jaracz – psycholog

Trening umiejętności społecznych w domu.

Źródło: mpppkrosno.pl

Umiejętności społeczne są nabywane przez nas w procesie socjalizacji. Przebywanie w różnych sytuacjach społecznych z różnymi ludźmi uposaża nas w odpowiednie kompetencje społeczne. Umiejętnościami społecznymi nazywamy środki, które używamy, aby rozpocząć, utrzymać, zmienić , a także kończyć różnorodne relacje, w jakie się angażujemy. Jest to również proces, w którym wybieramy i stosujemy szeroki wachlarz umiejętności społecznych, aby osiągnąć konkretny cel społeczny.

W dobie sytuacji, w której obecnie się znaleźliśmy nasze pociechy mają ograniczone możliwości budowania swoich kompetencji społecznych. Dlatego chciałabym Państwu zaproponować jak wspomóc dzieci w tym zakresie w warunkach domowych.

Po pierwsze ważne jest, aby nazywać swoje potrzeby i emocje. Pamiętajmy, że dzieci są doskonałymi obserwatorami i naśladowcami. W tej sytuacji, to na rodzicach spoczywa modelowanie ich zachowań. Rozmawiajmy z dziećmi o emocjach, nazywając je zarówno u dziecka jak i u siebie. Rozpoznawajmy  je poprzez różne ćwiczenia. Czytajmy książki z wiązane z emocjami, gdzie będziemy je wspólnie
z dzieckiem opowiadać. Możemy też opowiadać historyjki społeczne, ilustracje itp. Tutaj skupiajmy się na emocjach.

Zadbajcie o Wasze wspólne relacje dokładając do tego ważną umiejętność jaką jest radzenie sobie
z porażką. Możecie wykorzystać do tego na przykład gry planszowe. Będziecie tutaj ćwiczyć wchodzenie w relację, podtrzymywanie tej relacji, komunikowanie się, funkcje poznawcze, ale też postarajcie się, aby to nie zawsze dziecko wygrywało. Przegrana będzie świetnym zaczątkiem do rozmowy na ten temat. Pokazujcie też Wasze reakcje w sytuacji, gdy przegrywacie z dzieckiem. Jeśli dziecko ma problem ze złością lub lekiem, spróbujcie opracować sposoby na radzenie sobie z tymi emocjami.

Skupcie się na poznaniu siebie nawzajem, ale też na wzmacnianiu mocnych stron dziecka i budowaniu poczucia wartości. Wypiszcie mocne strony każdego z domowników i umieścicie jest w widocznym miejscu. W Internecie dostępne są darmowe plansze z grami do druku, które pomogą nam w lepszym poznaniu, na przykład pod tym linkiem:

 Źródło:

Materiały ze szkolenia – Trening Umiejętności Społecznych – efektywne kształtowanie kluczowych umiejętności psychospołecznych oraz życiowych, prowadzone przez Panią Wirginie Weronikę Wrzesińską

Opracowała:

Elżbieta Jaracz – psycholog

Drodzy Rodzice!

W tym trudnym dla nas wszystkich czasie chciałabym przekazać Wam kilka wskazówek, informacji jak poradzić sobie w czasie izolacji, a przede wszystkim jak Wy możecie pomóc swoim dzieciom.

Każdy z nas różni się między sobą. Różne są nasze dzieci i różne są reakcję na konkretne sytuacje. U niektórych dzieci może być to radość, ponieważ nie muszą chodzić do przedszkola. Są również dzieci, które odczuwają niepokój w związku z zaburzonym rytmem. Jest również grupa dzieci, która może mieć już dosyć rozmów i informacji dotyczących koronawirusa. Dlatego to na rodzicach ciąży odpowiedzialność świadomego i bezpiecznego przekazywania informacji swojemu dziecku na miarę jego potrzeb i możliwości.

Jak rozmawiać z dzieckiem o koronawirusie?

Przede wszystkim należy pamiętać, że dziecko jest doskonałym obserwatorem i potrafi świetnie wyczuwać nasze emocje. Dlatego też starajmy się swoją postawą i zachowaniem pokazać dziecku, że jesteśmy spokojni,opanowani.

Zanim przystąpimy do rozmów zaobserwujmy nasze dziecko, jak reaguje emocjonalnie, jak radzi sobie z sytuacją, czy dopytuje, jak bezpiecznie przekazać mu informacje.

Na pewno musimy być z naszymi dziećmi szczerzy ,a przekazywane informacje muszą być dostosowane do ich możliwości poznawczych. Wszelakie informacje przekazujmy dziecku w sposób spokojny
i opanowany, tak aby dziecko czuło się bezpieczne.

Na pewno powinniśmy poinformować dziecko o wprowadzonych restrykcjach, czyli:

– zamknięcie przedszkoli,

– pozostanie w domu,

– obowiązek noszenia masek,

– częste i dokładne mycie rąk,

– zachowanie odległości od innych osób, itd.

Jasne zasady zapewnią dziecku poczucie bezpieczeństwa. Ważne jest, abyśmy chwalili dziecko za to, że myje ręce, że dzielnie nosi maseczkę, gdy wychodzicie do sklepu itd.

Istotnym elementem jest też wyjaśnienie dziecku, czym ten wirus w ogóle jest. Tutaj też opierajmy się na faktach, mówmy w sposób jasny
i przystępny dla dziecka. Bądźmy czujni i gotowi na pytania dziecka.

Odpowiedzi udzielaj:

– rzeczowo,

– bez udziału emocji takich jak strach, złość,

– dostosowując informację do wieku dziecka i jego możliwości poznawczych,

– nie bombardując naraz wszystkim co wiemy,

– mówiąc – nie wiem, gdy czegoś nie wiemy,

– pokazując dziecku plusy z przestrzegania wdrażanych zasad.

Ograniczmy też kontakt dziecka z mediami, które lawinowo informują nas co się dzieje, aby nie wywołać u dziecka niepotrzebnych reakcji lękowych.


W tym czasie zadbajmy o emocje naszej pociechy:

– jeśli dziecko chce porozmawiać o tym co czuje, pozwólmy mu na to,

– bądźmy blisko, obserwujmy i odpowiednio reagujmy na emocje dziecka,

– pokażmy dziecku, że jesteśmy, że zawsze może na nas liczyć.

Obserwujmy swoje dzieci i bądźmy z nimi.

W razie jakichkolwiek pytań, potrzeb, konsultacji zachęcam Państwa do kontaktu ze mną J

Pozdrawiam, Jaracz Elżbieta –  psycholog.

Pamięć – ćwiczenia

Każdy z nas rodzi się z pamięcią mimowolną, to znaczy, że dziecko nie wybiera tego, co zapamięta. Pamięć dziecka rozwija się bardzo dynamicznie i dąży do osiągnięcia stanu pamięci dowolnej, czyli zapamiętywania tych materiałów, zdarzeń faktów, które dziecko chce, potrzebuje. Pamięć dziecka w okresie przedszkolnym określana jest – wiekiem pamięci. Kryje się za tym to, że dzieci w tym przedziale wiekowym z dużą łatwością zapamiętują nowe informacje. Zapamiętywane są nie tylko fakty, ale też nowe słownictwo, sekwencje zdarzeń. Jest to tak zwana pamięć mechaniczna, która polega na reprodukcji materiału. W wieku przedszkolnym nadal przeważa pamięć mimowolna. Umiejętność selekcjonowania informacji i świadomego uczenia się, czyli pamięć dowolna, pojawia się powoli w okresie szkolny. Ważne jest, aby wspierać rozwój pamięci naszych dzieci.

Oto kilka ćwiczeń, które możemy wykorzystać.

  1. Zapamiętywanie sekwencji ułożenia np. zabawek, przedmiotów. Powinniśmy przygotować dwa takie same zestawy rzeczy i ułożyć z nich pewien ciąg. Zadaniem dziecka jest zapamiętanie tego ciągu i z pamięci odtworzenie takiego samego ułożenia.
  • Zapamiętywanie i nawlekanie koralików na sznurówkę.
  • Uczenie się krótkich wierszyków na pamięć.
  • Uczenie się dni tygodnia, pór roku, miesięcy.
  • Gra memo.
  • Zabawa w detektywa. Polega na tym, że układamy przed dzieckiem ciąg zabawek, rzeczy itp. Dziecko zapamiętuje, odwraca się do nas tyłem, my zabieramy jedną rzecz lub zmieniamy ułożenie. Zadaniem dziecka jest odgadnięcie co się zmieniło.
  • Czytanie bajek i zadawanie do nich pytań.
  • Ułożenie przed dzieckiem np. 5 obrazków (mogą to być twarze z emocjami, obrazki zabawek, twarze domowników itp.) i zakrycie ich kartką. Ze swojego identycznego zbioru obrazków wskazujemy dziecku jeden, który będzie miał zapamiętać, gdy zapamięta odwracamy obrazek i odsłaniamy te 5 zasłoniętych. Zadaniem dziecka jest ułożyć lub pokazać taki sam obrazek. Stopień trudności dostosujemy do możliwości swojego dziecka.  Stopniowo powiększamy zbiór z 5 na 10, 15 itd. oraz ilość zapamiętywanych obrazków.
  • Rozmowy na temat tego co robiliście wczoraj.

Bibliografia:

Cieszyńska J., Konredo M., Wczesna interwencja terapeutyczna. Stymulacja rozwoju dziecka od noworodka do 6 roku życia,  Wyd. Edukacyjne, Kraków 2015.

dziecisawazne.pl

Opracowała:

Jaracz Elżbieta – psycholog

Koncentracja uwagi -ćwiczenia

Źródło: puchatek.pl

Koncentracją uwagi nazywamy umiejętność skupienia na tym co wykonujemy w danej chwili, na przykład pisanie, prowadzenie samochodu, przygotowywanie posiłku, czytanie itd. Skupienie uwagi jest nam potrzebne w każdej czynności, którą wykonujemy w życiu. U każdego z nas koncentracja rozwija się powoli. Jako małe dzieci posiadaliśmy koncentrację mimowolną. Jest to umiejętność skupienia się na tym, co nas przyciąga jak dźwięk, przedmiot. Od około 3 roku życia zaczyna kształtować się uwaga dowolna, która polega na tym, że to my określamy i wybieramy na czym skupimy się w danym momencie. Uwaga jest takim mechanizmem, który należy ćwiczyć. Dlatego też poniżej kilka ćwiczeń wydłużających zdolność koncentracji uwagi.

  1. Wykonaj zadanie W tą zabawę można zaangażować wszystkich domowników. Potrzebne będą kartki z poleceniami zadań, np. zrób dwa przysiady, usiądź na krześle itp. Uczestnicy zabawy po kolei losują kartoniki, zapamiętują polecenie, odkładają kartonik i wykonują polecenie. Wszyscy obserwują wykonywaną czynność, a po jej zakończeniu odgadują, jakie było polecenie.
  2. Wędrujący dzwonek. Potrzebna nam będzie dzwonek, grzechotka lub inny podobny przedmiot wydający dźwięki. Uczestnicy zabawy siedzą w kręgu. Przedstawiamy przedmiot
    i tłumaczymy, że będzie wędrował do każdego z uczestników zabawy. Będziemy go przekazywać sobie po kolei, tak żeby ten przedmiot nikomu nie zadzwonił. Jeśli usłyszymy jego dźwięk, przedmiot wraca do tej osoby, której zadzwonił.
  3. Tu zaszła zmiana – układy. Potrzebne tutaj będą przedmioty, np. 4 kubki, 2 pluszaki itp. Najlepiej, aby podłoże było jednobarwne. Jeden uczestnik zabawy układa pewien układ z tych przedmiotów, a zadaniem dziecka jest zapamiętanie układu przedmiotów. Gdy dziecko zapamiętało, odwraca się plecami, a osoba układająca ciąg zmienia coś w ułożeniu. Następnie dziecko odwraca się i mówi jakie zaszły zmiany.
  4. Wyprawa po zakupy –  w dwóch oddalonych kątach pokoju, na jednolitym tle układamy identyczne zestawy przedmiotów. Mogą to być zabawki, przedmioty codziennego użytku). Liczbę przedmiotów dostosowujemy do możliwości dziecka od 3 do 8. Wskazujemy dziecku jeden przedmiot i prosimy, aby przyniosło z taki sam, jak ten. Zabawa może polegać na przemienności ról.
  5. Fabryka dźwięków – przygotowujemy kartkę papieru (do darcia lub mięcia), folię (do szeleszczenia), pęk kluczy (do dzwonienia), butelkę z wodą (do przelewania) itp. Przygotowujemy je tak, żeby dziecko ich nie widziało. Dziecko odwraca się plecami. Zaczynami produkować dźwięki np. trzy następujące po sobie w krótkich odstępach czasu. Zadaniem dziecka jest zapamiętać co to za dźwięk.
  6. Słuchanie ciszy – ustawmy stoper na 1 – 2 minuty. Zadaniem dziecka jest siedzieć
    w absolutnej ciszy (może zamknąć oczy) i wyłapać jak najwięcej dźwięków, które słyszy. Gdy stoper da znać, że czas się skończył, dziecko otwiera oczy i opowiada co słyszało.
  7. Detektyw – przygotowujemy kilka ciekawych przedmiotów, ale tak żeby dziecko ich nie widziało. Dziecko z zawiązanymi oczami wyciąga przed siebie dłonie, na które dostaje jeden przedmiot. Jego zadaniem jest odgadnąć co to za przedmiot. Możemy zadać pytania: do czego ten przedmiot jest podobny, z jakiego materiału jest zrobione, czy jest twarde, czy jest przyjemne w dotyku itd. Na koniec dziecko zdejmuje opaskę z oczu i ogląda przedmiot.
  8. Pociąg – siadamy za dzieckiem i rysujemy mu na plecach np. litery, cyfry, kształty. Później można się z dzieckiem zamienić.

Bibliografia:

  1. Sikorska I., Trening koncentracji uwagi, Wydawnictwo Edukacyjne Kraków, Kraków 2010.

Opracowała:

Elżbieta Jaracz – psycholog

Lęk u dzieci

Lęk towarzyszy każdemu z nas. My jako osoby dorosłe wypracowaliśmy w lepszym lub gorszym stopniu mechanizmy, które pomagają nam w sposób akceptowalny społecznie radzić sobie z tą emocją. A co z lękiem u naszych dzieci? Zanim do tego przejdziemy przypomnijmy sobie, czym ten lęk w ogóle jest.

Lęk w życiu każdego człowieka pełni funkcję adaptacyjną. Oznacza to, że ostrzega człowieka przed niebezpieczeństwem. Co więcej, przygotowuje go do tego, aby sobie z tym niebezpieczeństwem poradzić. Dzięki tej emocji nasz organizm nasz organizm dostrzega zagrożenie oraz uruchamia odpowiednie mechanizmy, które mówią nam, czy mamy przyjąć postawę ucieczki, czy walki.

Rozróżniamy lęk, który jest przewidywaniem przyszłego, ale nierealnego w danym momencie zagrożenia, strach, który z kolei określa kiedy występuje realne zagrożenie oraz fobie, która definiowana jest jako powracający, nadmierny lub nieracjonalny lęk przed określonym przedmiotem, czynnością lub sytuacją.

Lęk u dzieci może przybierać różne formy. Wszystkie dzieci doświadczają fobii, strachów, lęków na każdym etapie dorastania. Są to lęki rozwojowe i są zupełnie normalne. Pierwszym z lęków, z którym spotyka się dziecko jest lęk separacyjny. Pojawia się on już na wczesnym etapie niemowlęctwa.
A dotyczy on rozłączenia z matką i obawy przed osobami obcymi. Gdy dziecko trochę podrośnie pojawia się lęk przed ciemnością, potworami pod łóżkiem. W okresie adolescencji pojawia się nieśmiałość, która też ma podłoże lękowe. Niektóre z lęków naszych dzieci mogą wydawać się nam zupełnie nie zrozumiałe, ponieważ nie wynikają z oczywistych przyczyn.

Zaburzenia lękowe są najczęstszym zgłaszanym problemem przez dzieci w każdym wieku. Dlatego rodzice powinni być bardzo czujni i nie bagatelizować sygnałów. Oczywiście wszystko powinno odbywać się w miarę zdrowego rozsądku, pamiętając o lękach rozwojowych, tych normalnych.

Ważnym elementem jest wspieranie dziecka przez rodziców w odczuwaniu niepokojów różnorakich. Głównym celem takiego wspierania jest pokazanie dziecku, że to właśnie ono ma kontrolę nad tym czego się boi i jaka będzie jego reakcja na daną sytuację. Bardzo ważne jest tłumaczenie dziecku, że lęk jest emocją taką, jak każda inna emocja, którą odczuwamy. Dzięki niej możemy ocenić niebezpieczeństwo sytuacji, w której się znaleźliśmy i zastosować odpowiednią strategię, dzięki której poradzimy sobie z zagrożeniem. Fajnym pomysłem jest, aby podczas rozmowy z dzieckiem podawać przykłady z własnego życia. Czego my się boimy, jak my sobie z tym radzimy. To pozwoli dziecku na zobrazowanie, że nic złego się nie dzieje. Zadaniem rodzica jest też modelowanie zachowania,
a w tym przypadku radzenia sobie z lękiem. Ważne, aby rodzic pokazał dziecku jak można ocenić sytuacje niebezpieczeństwa na podstawie realnych wskazówek. Dzieci czerpią wiedzę o zachowaniu obserwując zachowanie dorosłych i przekładając je potem na własne.

Zaproponuję teraz Państwu kilka ćwiczeń do wykonania z dzieckiem, aby obniżyć poziom lęku:

  1. Poszukaj w Internecie muzyki relaksacyjnej. Usiądź z dzieckiem na podłodze i po kolei tańczcie w rytm muzyki lewą nogą, prawą nogą, głową, lewą ręką, prawą ręką, itd.
  2. Stwórzcie pudełko rzeczy. W jednym pudełku, zgromadźcie rzeczy, które uspokajają, relaksują i dają bezpieczeństwo Twojemu dziecku. Niech to pudełko będzie w dostępnym dla dziecka miejscu, aby w razie potrzeby mógł po nie sięgnąć.
  3. Puszczanie baniek mydlanych jest fajnym pomysłem na zabawę, która pomoże dziecku regulować swój oddech, jakże niezbędny podczas sytuacji trudnych. Niech oddech będzie długi i spokojny, a bańki duże.
  4. Zabawa polega na tym, że na jednej stronie  kartki dziecko zapisuje swój lęk, a na drugiej sposób w jaki może sobie z nim poradzić.
  5. Poszukajcie w czasopismach osób odczuwających strach. Następnie opowiedzieć co widzą, jak osoby układają swoją mimikę w grymasie tej emocji i zastanowić się dlaczego dana osoba odczuwa lęk.
  6. Zorganizuj bezpieczną przestrzeń, wyjmij farby, papier i maluj z dzieckiem bez użycia pędzli. Malujcie rękoma, stopami.
  7. Uspokajająca butelka. Zabawa polega na tym, że do nie za dużej przezroczystej butelki wlewamy ciecz, może być to barwiona woda. Woda powinna być gęstsza, żeby przedmioty, które w niej umieścimy powili się przelewały. Możemy wrzucić do środka brokat, cekiny, malutkie pompony itp.
  8. Czytanie bajek terapeutycznych o tematyce lęku i radzenia sobie z nim.

Bifliografia:

1. Rapee, M.R., Wingall A., Spence H.S., Cobhan V., Lyneham H. (2017) Lęk u dzieci. Poradnik
z ćwiczeniami
. Kraków. Wydawnictwo Uniwersytetu Jagiellońskiego.

2.  Butcher N.J., Hodey M.J., Mineka S., (2017) Psychologia zaburzeń DMS 5. Łódź. Gdańskie Wydawnictwo Psychologiczne.

3.    Tagliferro K. (2016) Zaburzenia lękowe, w Jerzak M. (red.), Zaburzenia psychiczne

 i rozwojowe u dzieci a szkolna rzeczywistość. Warszawa. Wydawnictwo Naukowe PWN.

4. babyboom.pl

Opracowała:

Elżbieta Jaracz – psycholog

Emocje – ćwiczenia

Emocje towarzyszą każdemu z nas w każdej chwili naszego życia. Nie ma złych ani dobrych emocji, ponieważ wszystkie są nam potrzebne. Na nas rodzicach, terapeutach, opiekunach spoczywa obowiązek, aby przekazywać wiedzę dotyczącą emocji dzieciom oraz aby uczyć ich adekwatnego wyrażania emocji, kontroli i panowania nad nimi, ale też rozpoznawania emocji własnych jak tez innych.

Chciałabym Państwu zaproponować kilka ćwiczeń, które pozwolą w domowym zaciszu rozwijać te kompetencje. Ćwiczenia te mają formę zabawy, pogłębiania relacji oraz spędzania czasu wspólnie. Nie musicie wykonywać codziennie wszystkich ćwiczeń. Możecie je sobie rozłożyć na dni, czyli codziennie wykonujecie jedno ćwiczenie z listy.

A oto ćwiczenia:

  1. Poszukaj w czasopismach, książkach lub ściągnij i wydrukuj z Internetu twarze osób, dzieci wyrażające cztery podstawowe stany emocjonalne. Odwróć karty tak, aby strona docelowa
    z emocją leżała na stole, czy podłodze. Wyznaczcie sobie kto po kolei będzie losował jedną kartę, pokazywał ją wszystkim i próbował odgadnąć kto jest na karcie, jak wygląda, co robi
    i jaką emocję czuje. Gdy odpowiecie na te pytania, zastanówcie się dlaczego ta osoba czuję tą emocję. Po zakończonej opowieści każdy uczestnik zabawy pokazuje omówioną przed chwilą emocję.
  2. Usiądź z dzieckiem przed lustrem. Pokazujcie po kolei poszczególne emocje. Na początku najlepiej te podstawowe, jak radość, złość, strach, smutek. Opiszcie co to za emocja, jak wygląda nasza twarzy, jak ustawiają się brwi, usta. Zastanówcie się, kiedy przeżywamy taką emocję.
  3. Pozbierajcie wszystkie karty, które posłużyły Wam do poprzedniego ćwiczenia. Teraz na czystej kartce papieru narysujcie wspólnie emocje, również te cztery podstawowe. Ułóżcie je  obok siebie. Każdą z kart wykorzystanych wcześniej dopasujcie do siebie, czyli radość do radość, smutek do smutku, złość do złości, strach do strachu. Po zakończeniu kategoryzacji
    w ramach sprzątania i przypomnienia poproś dziecko, żeby dało Ci wszystkie karty na których jest radość itd.
  4. Stwórzcie portrety emocji, które możecie przykleić na patyczkach. Zadawaj dziecku pytania
    z życia codziennego, np. co czujesz, gdy koleżanka da ci cukierka, co czujesz, gdy kolega wyleje na ciebie sok itd. Zadaniem dziecka jest odpowiedzenie na pytanie i pokazanie właściwego portretu z emocją.
  5. Zastanówcie się co czuje nasze ciało podczas przeżywania poszczególnych emocji. Można narysować na kartce osoby wyrażające emocje ,a obok nich zapisać pomysły. Na przykład: nasze usta wykrzywiają się w podkowę, serce szybciej bije, dłonie robią się wilgotne, chce mi się tańczyć i śpiewać, moje nogi mają ochotę kopać i tupać itp.
  6. Jeśli masz w domu bajkę dotyczącą emocji, to jest to świetny czas, aby ją wykorzystać. Jeśli nie spisz na kartce codzienne wydarzenia, sytuacje, w których może brać udział Twoje dziecko, np. Twój kolega poczęstował Cię cukierkiem, co czujesz?, itp. Zadaniem dziecka jest podniesienie w górę lub pokazanie Ci co wtedy czuje. Możesz mu również dać karteczkę, aby dziecko położyło ją na odpowiednią emocję.
  7. Usiądź z dzieckiem i objaśnij mu zasady zabawa. A zabawa polega na dokończeniu zdań przez dzieci. Zadajesz dziecku pytanie:

Jestem wesoły/a, gdy………….(odpowiedź dziecka),

Jestem smutny/a, gdy………….,

Boję się…………………………,

Jestem zdziwiony, kiedy……….,

Jestem dobry w…………………,

Lubię kiedy……………………..,

Nie lubię, gdy………………….,

Można tutaj uruchomić własna wyobraźnię i dołożyć kolejne zdania.

Udanej zabawy J

Opracowała: Elżbieta Jaracz – psycholog